Marguérite Christine van Heeckeren van Enghuizen (1909, A. Pirsch)
Golf in Den Haag. Zittend op de veranda Jan Anne van Pallandt en Adolph Zeyger van Rechteren Limpurg (1891)
Willem van Heeckeren van Enghuizen (1891)
Een ‘koene parforce rijdster’ (1908)
Adolph Zeyger Graaf van Rechteren Limpurg (A. Pirsch, 1909)
Lutgardis (1908-1989), Adolph Reinhard Zeyger (1909-1962) en Adolph Sweder Hubertus van Rechteren Limpurg (1910-1972) (A. Pirsch, 1925)
Gerritgen van Poelenburgh met haar kleinkinderen Egbert, Petrus en Catharina Tulp (Anoniem, ca. 1624)

De eerste vrouwelijke voorzitter in Nederland

26 november 2017 Redactie GOLF.NL
De eerste vrouwelijke voorzitter van een Nederlandse golfclub? Marguérite Christine barones van Heeckeren van Enghuizen. Ze stond in 1926 aan de wieg van de Golfclub Enghuizen, later de Keppelse Golfclub.

Arnout Janmaat, de archivaris van de NGF-commissie Erfgoed, heeft artikelen geschreven voor verschillende clubbladen. Dit artikel gaat over de eerste jaren van de Keppelse en de eerste vrouwelijke voorzitter van een Nederlandse golfclub.

Wie was toch de eerste voorzitter van de Keppelse Golfclub? Lange tijd bleef Marguérite van Heeckeren van Enghuizen (1878-1938) een onbeschreven blad in de geschiedenis van de club. Een gemis, want de barones was de eerste vrouwelijke voorzitter van een Nederlandse golfclub en verdient alleen daarom al een uitgebreidere biografie dan de minimale informatie die er tot dusver over haar bekend is. 

Recentelijk werd al duidelijk Marguérite zeker geen onbekende was met golf en de opgedoken notulen van de club laten zien dat ze niet louter een ceremoniële maar een actieve voorzitter was. Nieuw onderzoek maakt bovendien duidelijk dat de Marguérite uit een sportief nest kwam en deze levenshouding ook doorgaf aan haar kinderen.

Marguérite’s liefde voor het moderne fenomeen sport werd met de paplepel in gegoten. Vader Guillaume (Willem) van Heeckeren stond zelfs bekend als een echte ‘sportsman’, wat betekende dat hij uitblonk in meerdere sporten. (1) Hij was in het laatste decennium van de negentiende eeuw een van de weinigen die in Nederland het ‘parforce jagen’ beoefende, een uiterst kostbare manier van jagen die in Frankrijk veel beoefend werd: ‘Reinaart werd uit Frankrijk geïmporteerd en met tien koppels toog men aan het werk.’ (2)

Private Vrijland Golf Course

Hij organiseerde dit soort jachtpartijen op het familielandgoed Sonsbeek. Op Vrijland, nabij Schaarsbergen, deed hij aan ‘chasse à courre’. Met honden joeg hij op reeën in de beboste omgeving. (3) Landgoed Vrijland kocht Van Heeckeren in 1897 van de de familie Coers, van wie grootvader Jacob in opdracht van Hendrik Jacob Carel Johan baron van Heeckeren, de grootvader van Marguérite, kasteel in Enghuizen in de bekende pompeuze Italiaanse stijl verbouwde. Op Vrijland liet Willem een huis in Engelse cottage-stijl liet optrekken. Het aardige van deze locatie voor dit verhaal is dat er op Vrijland een golfbaan gelegen heeft: ‘Private Vrijland Golf Course’. 

Wanneer deze is aangelegd is niet duidelijk, maar de barones heeft hier vrijwel zeker kennis gemaakt met golf. In 1903 verkocht vader van Heeckeren het landgoed namelijk aan Jan Anne Baron van Pallandt van Walfort (1866-1936), de latere voorzitter van het Nederlandsch Golf Comité. En deze baron was geen onbekende van Marguérite. De man met wie zij in 1906 trouwde, Adolph Zeyger van Rechteren Limpurg (1863-1918), was goed bevriend met hem. Beide heren behoorden tot de vroegste beoefenaars van golf. Nog voordat de Haagsche Golf Club definitief werd opgericht speelden zij al op de ‘schapenweide’ bij Clingendael. In 1897 werd Adolph clubkampioen van de Haagsche. Na hun trouwen resideerde Adolph en Marguérite op Kasteel Rechteren in Dalfsen, waar zij drie kinderen kregen.

In 1918 overleed Adolph van Rechteren Limpurg. Vijf jaar later werd Marguérite vrouw van Enghuizen en Beverweerd, toen haar oom Hendrik Jacob Karel Johan in 1923 ongehuwd overleed en Marguérite deze titels en bijbehorende landgoederen erfde.

Schilderij

Dat de familie Van Rechteren een sportieve was blijkt uit een schilderij uit 1925. Hierop vereeuwigde Adolph Pirsch, de in Haarlem woonachtige Oostenrijkse portretschilder die eerder vader en moeder schilderde, de drie kinderen. Net als voor de kinderen van Dr. Nicolaas Tulp op het beroemde schilderij uit de Gouden Eeuw werd gekozen voor een sportieve setting, om status en deugdzaamheid uit te drukken. Van links naar rechts: Lutgardis (1908-1989) in gedecolleteerde japon, Adolph Reinhard Zeyger (1909-1962) in tenniskleding met twee collies aan zijn voeten en Adolph Sweder Hubertus (1910-1972) in dezelfde outfit met een tennisracket in zijn rechterhand. 

Het was dus niet zo verwonderlijk dat Marguérite van Heeckeren van Enghuizen in 1926 aan de wieg stond van de Golfclub Enghuizen. Ze had de sportieve inborst, het land en met de oranjerie een clubhuis in de aanbieding. Zoon Rein was meteen een van de betere spelers. In augustus 1927 won hij de door Mevrouw van Pallandt - dochter van golfpionier Aalbrecht Del Court van Krimpen - uitgereikte maandbeker. De verslaggever van De Corinthian was lovend over zijn prestatie: ‘Hij maakte een hole beneden bogey en putte verdienstelijk. Jammer, dat hij zoo weinig gelegenheid om te spelen heeft, aangezien het hem aan aanleg geenszins ontbreekt.’ (4)

Naast tennis en golf werd ook de jacht door de zonen Van Rechteren beoefend. In navolging van opa en vader waren zij echte sportsmen dus, met een eigen golfbaan in de achtertuin. 

(1) Sport in beeld, 27/3/1928.
(2) De revue der sporten, 23/12/1908.
(3) Rob Coers, ‘Het landgoed Vrijland gelegen te Schaarsbergen onder Arnhem’, Arnhem de genoeglijkste 10:3 (1990) 113-124.
(4) De Corinthian, 19/8/1927.

Bekijk fragmenten van foto's in de galerij boven dit artikel.

Lees ook een eerder verschenen artikel: De eerste vrouwelijke golfbestuurders

Het clubhuis van GC Anderstein
Anderstein exemplarisch voor historische groei van golfspel
16 dec
Golfclub Anderstein
Anderstein exemplarisch voor historische groei van golfspel
15 dec
Marguérite Christine van Heeckeren van Enghuizen (1909, A. Pirsch).
De eerste vrouwelijke voorzitter in Nederland
23 nov
Haagsche Golf Club
Het eerste artikel over golf in Nederland
17 nov
kolf bal
Nederlands colf- en golferfgoed naar Home of Golf
29 sep
Leden van de golfclub Hilversum en Omstreken (7 juni 1896).
Erfgoed
31 aug
Largs
De oudste afbeelding van golf in Schotland?
21 aug
Piet Witte
Piet Witte: pro op de Eindhovensche en De Dommel
20 aug
Leden van de golfclub Hilversum en Omstreken (7 juni 1896).
Nieuw licht op een oude foto van Hilversumsche leden
07 aug
Wethouder Ter Haar (l) en Temmink (r) onder de paraplu bij de opening van het centre court aan de Tweede Wandelweg (1924).
Schoenmakers aan de wieg van de golfbaan in Amsterdam
25 jul
Wethouder Ter Haar (l) en Temmink (r) onder de paraplu bij de opening van het centre court aan de Tweede Wandelweg (1924).
Schoenmakers aan de wieg van de golfbaan in Amsterdam
25 jul
Een medaille gewonnen door Dolf Enthoven
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Ramón van Wingerden
20 mei
Daan Slooter
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Daan Slooter
06 mei
Hickory
Hickory-toernooi bij 1-jarig bestaan Golfmuseum
01 mei
Paul Roos
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Paul Roos en golfboeken
22 apr
Floris de Haas
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Floris de Haas
08 apr
set golf
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Sjuck van Limburg Stirum
26 mrt
Bertus van Mook
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Bertus van Mook
11 mrt
Romana Oosterbeek-Airoldi
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Herman Oosterbeek
25 feb
colfstok
Terug in de tijd met het Golfmuseum: een colfstok
11 feb
Robbie van Erven Dorens
Terug in de tijd met het Golfmuseum: Robbie van Erven Dorens
27 jan
Bert Lambert
Terug in de tijd, de swing van Bert Lambert
29 nov
Hoofdauteur Do Smit, Ronald Pfeiffer en Michiel Eijkman
Early Golf publiceert boek 'Colf Kolf Golf'
23 sep
Douglas Monk getekend door Bernard van Vlijmen, 1947
Douglas Monk, Engelse pionier in Nederland
15 jul
Douglas Monk met zijn caddies, ongeveer 1924
Douglas Monk, een Engelse pionier in de beginperiode van golf in Nederland
15 jul
John Dunn, derde van rechts, met links van hem zijn zoon Bertram - Bertie - Dunn, de latere professional van de Noordwijkse Golf Club (± 1901).
John Dunn en de introductie van golf in Nederland
02 apr
Jan Blaansjaar
De eerste clubmakers in Nederland
25 dec
Clubmaker Albert Jonas Ife
25 dec
Golf in Nederland rond 1900
17 apr
Ullerberg
Heidegolf in Nederland
17 apr
Golf in Nederland 1850 - 1900
17 apr
Golf in Nederland 1600 -1850
17 apr
Gerry del Court van Krimpen
Eerste golfballen in Nederland
11 mrt
Freule Daisy verricht openingsslag
Eerste vrouwelijke golfbestuurders
04 mrt