Nieuws

Golf tijdens de Tweede Wereldoorlog

Nederland is getekend door de Tweede Wereldoorlog. In het hele land zijn gedenkplaatsen die generatie op generatie herinneren aan de verschrikkingen, maar zeker ook aan de mooie verhalen over moedige verzetsdaden. Ook op veel Nederlandse golfbanen is de historie zichtbaar.

Rondom het Rijk van Nijmegen ging Operatie Market Garden van start. Een geallieerd offensief gericht tegen Nazi-Duitsland in september 1944. Door de ligging tussen de Duitse grens en de bruggen bij Nijmegen en Arnhem, kent de omgeving van Golfbaan Het Rijk van Nijmegen een rijke Tweede Wereldoorlog-historie. De plek waarop golfers uitzicht hebben vanaf het noordelijke gedeelte van deze baan, was  op 17 september 1944 onderdeel van één van de grootste luchtlandingsoperaties aller tijden, door militairen van de Britse 1ste Airborne Divisie. Deze Operation Market Garden en waren het begin van de Slag om Arnhem die bepalend is geweest in de afloop van de Tweede Wereldoorlog. Ook de golfbaan van Golfclub Heelsum was toneel van deze grootse operatie, wat onder meer terug te zien in de naam van een van de lussen: Airborne. Een overzicht van Operatie Market Garden is te zien in het Airborne Museum in Oosterbeek, vijf kilometer van De Heelsumse.

 Op steenworp afstand bij Arnhem, op de Rosendaelsche Golfclub werden de twee verzetsbroers Hans en Bert Kuik vermoord. Zij waren aangesloten bij de Arnhemse verzetsgroep Rolls Royce, een organisatie van scholieren die onder meer levensmiddelen leverde aan Joodse onderduikers en hielp met de ontsnapping van Britse soldaten.



Golfbaan De Hooge Rotterdamsche is aangelegd op een berg puin die is ontstaan net buiten Rotterdam. Het puin is afkomstig uit het centrum dat werd getroffen tijdens het bombardement in de meidagen van 1940, het begin van de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1989 ligt de golfbaan op deze hoge berg. De Hooge Rotterdamsche en de Amsterdamsche hadden het nadeel dat ze dichtbij een grote stad gevestigd waren en daarmee al snel een militair doel waren. De Amsterdamsche ondervond dit toen in 1943 een tankgracht dwars door de baan werd gegraven.

Op de Eindhovensche Golf stortte in de ochtend van 20 februari 1944 tussen de 14de green en de 17de tee een Avro Lancaster II van het 426ste Squadron van de Royal Canadian Air Force neer, na een bombardementsmissie op Leipzig. De gedenktekens die zijn geplaatst op de golfbaan kennen de woorden: Laten wij gedenken dat de bemanning haar leven gaf opdat wij in vrijheid kunnen leven en golfen.

De golfbanen aan de kustlijn hadden een strategisch belangrijke ligging. Al in 1940 werd de Domburgsche omgebouwd tot een verdedigingswerk. Domburg zou gedurende de gehele oorlog doelwit blijven van bombardementen en beschietingen vanuit zee. Op de Noordwijksche en de Kennemer konden de leden nog tot 1942 hun baan blijven gebruiken. Niet veel later werden ook die in beslag genomen om er kolossale verdedigingsbunkers op te zetten.

Er werd op een aantal golfbanen nog wel gespeeld tijdens de oorlogsjaren. Na verloop van tijd ontstond er wel een schaarste aan golfballen. De leden die dus konden spelen, bewaakten hun golfbal alsof hun leven er vanaf hing. Toen was een verloren bal ook echt een verloren bal.

Het is helaas slechts een fractie van wat er op de Nederlandse golfbanen te zien en lezen is. Vrijwel iedere golfbaan die haar oorsprong kent van voor de Tweede Wereldoorlog heeft nog zichtbare herinneringen aan deze periode.

Met medewerking van Arnout Janmaat (NGA Early Golf), Cees Collart (Eindhovensche Golf), Lars-Peter Reumer (Rosendaelsche Golfclub)

Bovenste foto: september 1940 Noordwijkse golfweek (Schimmelpenningh)
Onderste foto: december 1940 Haagsch jeugdtoernooi (Schimmelpenningh)

Heb je toevoegingen? Mail naar redactie@golfnl!

Lees meer over
Banen