golfbaan

Spelvormen: golf in teamverband

Golf is meer dan alleen individueel stableford en strokeplay. Er zijn allerlei spelvormen, in teamverband, die de sport een extra dimensie geven.

BEST BALL-WORST BALL - voor vier spelers

Ook bekend als high ball-low ball. Dit is een matchplaywedstrijd waarin twee spelers (A en B) als partners spelen tegen twee andere spelers (C en D). Iedere speler speelt zijn eigen bal. Op elke hole wordt de beste bal (score) van A en B vergeleken met de beste van C en D, en op elke hole wordt de slechtste bal (score) van A en B vergeleken met de slechtste van C en D. 

Voorbeeld 1. A en C maken op de eerste hole par, B maakt bogey en D double bogey. Het is nu 1 up voor team A en B. 

Voorbeeld 2. A maakt op de eerste hole bogey, B maakt double bogey. C maakt par en D maakt bogey. C wint van A en D wint van B; het is nu 2 up voor team C en D. 

Je kunt een hole ook halven. Het leuke van best ball-worst ball is dat er elke bal er toe doet. 

Je kunt dit spelletje ook met handicapverrekening spelen. Voorbeeld 3: speler A heeft op de eerste hole twee stablefordpunten behaald, speler B heeft een streep, speler C heeft twee stablefordpunten en speler D heeft één stablefordpunt. Team C en D komt op 1 up.

AMERIKAANTJE - voor drie spelers

Amerikaantje is een leuke spelvorm als je met z'n drieën speelt. Er zijn per hole zes punten te verdelen. 

  • Speler A maakt par, speler B een bogey en speler C een dubbele bogey > Speler A krijgt op deze hole vier punten, speler B twee punten, speler C nul. 
  • Speler A en speler B maken bogey, speler C maakt een dubbele bogey > Speler A en B krijgen op deze hole 3 punten, speler C nul.
  • Speler A maakt par, speler B en C maken bogey > Speler A krijgt op deze hole vier punten, speler B krijgt één punt en speler C krijgt één punt. 
  • Speler A, B en C maken bogey > Iedere speler krijgt op deze hole twee punten. 

Iedere hole maak je dus opnieuw kans op punten. Na elke hole tel je het totaal per speler op. Na negen of 18 holes is er een winnaar (tenzij er gelijk wordt gespeeld).

Amerikaantje is heel geschikt voor een vriendschappelijk partijtje golf met beginners. Met handicapverrekening kun je het ook met spelers van verschillende niveaus spelen. Bijvoorbeeld:

  • Speler A maakt par en krijgt daarvoor 2 stablefordpunten, speler B maakt bogey en krijgt ook 2 stablefordpunten, speler C maakt een dubbele bogey en krijgt 1 stablefordpunt > Speler A en B krijgen op deze hole ieder 3 punten voor het Amerikaantje, speler C krijgt 0 punten.
  • Etc.

MATCHPLAY MET Z'N DRIEËN (OF VIEREN) - voor drie of vier spelers

'Matchplay met z'n drieën' lijkt erg veel op Amerikaantje maar verschilt er echt van. Het gaat als volgt. Op elke hole krijgt iedere speler zoveel punten als het aantal spelers dat hij verslagen heeft. Dus: 

  • als op een hole A beter is dan de gelijk eindigende B en C, dan krijgt A twee punten en B en C niets. 

  • als op een hole A beter is dan B en deze weer beter is dan C, dan krijgt A twee punten en B één punt en C niets. 

  • als op een hole A en B gelijk eindigen maar beter zijn dan C, dan krijgen A en B ieder een punt en C niets. 

  • als op een hole A en B en C gelijk eindigen, dan krijgen A en B en C niets. 

In feite leidt de regel "je krijgt zoveel punten als het aantal spelers dat je verslagen hebt" bij twee spelers tot dezelfde einduitslag als bij de echte matchplay. (Bij matchplay is de puntentelling identiek behalve dat de totale scores worden verlaagd, bij iedereen evenveel, zo danig dat de spelers met de laagste scores op nul uitkomen). 

Je kunt dit ook met z'n vieren doen. Je kunt handicapverrekening doen door bij het criterium "de een is beter dan de ander" rekening te houden met het aantal handicapscores dat ieder van de twee op deze hole zouden krijgen.

SNAKE - voor twee/drie/vier spelers 

Je speelt los van een andere spelvorm op elke hole om de snake' (slang). Elke bal moet uitgeholed worden. De eerste speler die een drie-putt maakt, krijgt de snake. De speler houdt 'de snake' totdat een andere speler een drie-putt maakt. De speler die aan het eind van de ronde de snake heeft, moet een rondje geven.

De eerste putt is de eerste slag die op de green gemaakt wordt; slagen met de putter van buiten de green tellen dus niet als de eerste putt. Als twee of meer spelers op dezelfde green een 3-putt maken, dan krijgt de speler die het laatst heeft uitgeholed de 'snake'. Het is dus belangrijk om te kijken wie het verst van de hole ligt en het eerst moet putten.

BISQUE - voor twee/drie/vier spelers of voor een groep

Bij deze spelvorm speelt iedereen tegen zijn netto par. Als je geen slag krijgt, dan is een bruto par een netto par. Als je één slag krijgt, dan is een bruto bogey een netto par. Etc.

Maar bij bisque kijk je niet naar de stroke index op de scorekaart om te zien waar je een slag krijgt, je bepaalt zelf waar je je slagen gebruikt. Als je bijvoorbeeld negen holes speelt en tien slagen krijgt, dan mag je er maximaal twee per hole inzetten totdat de tien slagen op zijn. Je moet wel op de tee aankondigen of je een slag (of twee) gaat inzetten. 

Wanneer een speler op een hole één of meer slagen onder zijn netto par speelt, dan noteert hij als score een plusje. Speelt hij de hole in netto par, dan noteert hij een nulletje. Speelt hij de hole in meer slagen dan netto par, dan moet hij de bal oppakken en noteert hij voor die hole een minnetje. Na het spelen van negen of 18 holes telt iedere speler het aantal plussen en minnen. De winnaar is de speler die het beste resultaat behaalt (bijvoorbeeld +2).

STRIKE TREE - voor twee/drie/vier spelers of voor een groep

Aan het eind van een 9-holes ronde mag iedere speler drie holes wegstrepen. Dus de beste 6-holes score wint. Je mag dus drie holes verpesten, maar je moet het op zes holes zo goed mogelijk doen.

DE SLECHTSTE BAL - voor twee of vier spelers

Dit kun je doen met twee spelers of met vier spelers (en je moet het doen als de baan behoorlijk leeg is en je andere spelers niet ophoudt).

Met twee spelers - Je slaat allebei twee afslagen. Vervolgens moet je verder waar je slechtste bal ligt. Vanaf dat punt sla je opnieuw twee keer. Opnieuw moet je verder op het punt waar je slechtste bal ligt en opnieuw sla je twee keer. De speler met de beste score na negen of 18 holes wint het potje.

Wat is de slechtste bal? Dat bepaalt je tegenstander ...

Met vier spelers - De twee spelers van team 1 slaan af en de twee spelers van team 2 slaan af. Team 1 moet verder op de plek waar de slechtste bal ligt. Daar slaan beide spelers een bal. Team 1 moet opnieuw verder vanaf het punt waar de slechtste bal ligt. Etc. Het team met de beste score na negen of 18 holes wint het potje. 'De slechtste bal' is dus een vorm van Texas scramble alleen kies je steeds voor de slechtste bal in plaats van de beste.

BINGO BANGO BONGO - voor twee, drie of vier spelers (of voor een foursome)

Bij Bingo bango bongo (ook Bingle bangle bungle genoemd) zijn er op elke hole drie punten te winnen. 

  • Je mag pas slaan als het je beurt is, wie het verst van de vlag ligt slaat het eerst.
  • De bingo gaat naar de speler die het eerst zijn bal op de green slaat.
  • De bango gaat naar de speler die het dichtst bij de hole ligt zodra alle spelers hun bal op de green hebben geslagen. 
  • De bongo gaat naar de speler die het eerst uitholet.

Voorbeeld: speler A wint de bingo en bango op hole 1 en krijgt twee punten. Speler B wint de bongo en heeft één punt na hole 1. Speler C wint niks en staat op nul punten. Etc.

Of je par maakt of bogey doet er niet toe, hoewel je iemand kunt uitschakelen voor een bingo, bango of bongo als die persoon bijvoorbeeld een triple bogey maakt. 

Dit spelletje kun je met spelers van verschillende niveaus spelen (bijvorbeeld handicap 20, 30 en 40) omdat de minst goede speler veel kans maakt om punten te winnen; hij/zij ligt vaak het verst van de hole en heeft kans op een bingo, bango of bongo. 

TEXAS SCRAMBLE - voor vier spelers

Een team van twee personen (A en B) speelt tegen een ander team van twee spelers (C en D). Je vormt een vierbal.

  • Speler A en B slaan af, kiezen de beste bal en slaan vanaf dat punt weer verder met hun eigen bal. Ze kiezen dan weer de beste bal en slaan (putten) vanaf dat punt weer verder, totdat de bal is uitgeholed.
  • Speler C en D doen precies hetzelfde.
  • Op hole 1 maakt het duo A-B par en het duo C-D maakt bogey. Het is nu 1 up voor duo A-B.
  • Je kunt ook ook strokeplay spelen en de scores na 8 of 18 holes optellen.

TEXAS SCRAMBLE - voor een groep spelers

In teams van drie of vier spelers ga je de baan in. Alle spelers van het team slaan op elke hole af. Vervolgens kiest het team de beste bal om mee verder te spelen. Vanaf daar slaan alle spelers nogmaals met hun eigen bal verder en dan wordt weer de beste bal gekozen. Zo verder tot er is uitgeholed. 

Na negen of 18 holes vergelijk je de scores van de teams om een winnend team te bepalen.

Omdat je telkens met de beste bal verder speelt, is dit een relatief snelle spelvorm en iedereen in het team is belangrijk. 

CHAMBLES - voor een groep spelers

Een leuke, in Nederland nog vrij onbekende variatie op Texas Scramble is chambles. Hierbij slaat ook iedereen af en kiest het team de beste bal om mee verder te spelen. Vanaf dat punt speelt iedereen individueel stableford en worden de twee beste scores genoteerd. Omdat iedereen pas individueel gaat spelen na een goede afslag, gaat het spel vrij snel en kan de speler met de hoogste handicap weleens je beste speler worden.

STOKKENROOF - voor twee/drie/vier spelers of voor een groep

Matchplay. Het team dat een hole wint, mag van het andere team een stok afnemen (of later in de partij een eerder verloren stok terugpakken). Je mag de putter afpakken ... Als een team nog maar één stok heeft, mag die niet meer worden afgenomen. 

Een team kan uit één of twee spelers bestaan.

VLAGGENWEDSTRIJD - voor een groep spelers

De vlaggenwedstrijd kan je zowel individueel als in teams spelen maar is vooral leuk om met een grote groep te doen. Hierbij is de handicap van de spelers belangrijk. Een speler met bijvoorbeeld handicap 24 krijgt op een par-72-baan 96 slagen (72 + 24). Nadat de speler 96 keer heeft geslagen, steekt hij zijn vlaggetje in de grond waar de bal op dat moment is. Degene met de vlag die het verst is geplaatst, heeft gewonnen. Het kan zijn dat spelers op hole 16 al klaar zijn of door moeten naar de 19de of zelfs 20ste hole.

TOUWTJESWEDSTRIJD - voor een groep spelers

Iedere spelers in een team krijgt een stuk touw mee met de helft van zijn of haar handicap in meters. Dus bijvoorbeeld bij handicap 24 twaalf meter touw. Dit mag hij of zij, in overleg met teamgenoten, overal gebruiken ter verbetering van zijn ligging, ook dichter bij de hole. De lengte van het touw om bijvoorbeeld uit een bunker te komen of een putt te holen, moet hij van de twaalf meter afknippen. Iedere meter van het touw kan maar één keer worden ingezet, dus een goede tactiek is nodig.

Op zoek naar nog meer spelvormen? Bestel het boek ‘100 en 1 golfspelletjes’ op golfboeken.nl. Mis je leuke spelvormen? Geef het door aan redactie@golf.nl.

Gevorderde spelers kunnen meedoen aan de NGF Competitie waarin teams van een club tegen andere clubteams spelen.

> Ga terug naar de hoofdpagina 'Beginnen met golf'.

  • Auteur Redactie GOLF.NL