The Links Valley in aanleg; hole North 1 en hole South 9 lopen door deze vallei
North (blauw): negen holes tegen de klok in; South (rood): negen holes met de klok mee
Vlnr Frank Pont, Jan van den Boom (Barenbrug), Wout Muilwijk (ProGrass), Mike Woltering
Een green en bunker in aanleg
The Links Valley in aanleg

The Links Valley: een omkeerbare 9-holes baan

24 juli 2017 Redactie GOLF.NL
Op een wonderschone locatie in Ermelo wordt een 9-holes golfbaan aangelegd. En niet zomaar eentje. Het wordt een omkeerbare baan dus eentje die je twee kanten op kunt spelen. Opgeteld achttien verschillende holes.

De komst van de baan met de naam The Links Valley is afgelopen zondag officieel bekendgemaakt in een persbericht. 

"Een mix van De Pan, De Rosendaelsche en Walton Heath in Engeland: zo moet de nieuwe golfbaan The Links Valley bij Ermelo er volgens golfarchitect Frank Pont van Infinite Variety uit gaan zien", schrijven de exploitanten in het persbericht. "De baan, die volgend jaar in gebruik wordt genomen, is nu al bijzonder. Als eerste baan in Europa zal de course namelijk in twee richtingen speelbaar zijn. De baan, die uit negen holes bestaat, wordt gebouwd op een gedeelte van een voormalige zandafgraving en ligt op landgoed Ullerberg. Het terrein van 26 hectare ligt midden in een vliegdennenbos in pure zandgrond en in een heidelandschap met on-Nederlandse hoogteverschillen van meer dan 20 meter. Deze omstandigheden, in combinatie met het ontwerp, zorgen er volgens Pont voor dat The Links Valley al snel na opening een plaats zal gaan innemen tussen de klassieke topbanen als De Hoge Kleij, De Haagsche en De Eindhovensche."

GOLF.NL Weekly mocht eerder al een kijkje nemen, het verslag vind je hieronder.

The Links Valley: een omkeerbare 9-holesbaan

‘On-Nederlands’, zegt iedereen die al een kijkje heeft genomen op The Links Valley zoals de baan gaat heten. On-Nederlands zijn de grote hoogteverschillen en dat belooft on-Nederlands spectaculair golf. Bijvoorbeeld hole North 1 (rood), die doet denken aan hole 3 op de Haagsche. Van de achterste tee moet je over een diepe vallei slaan naar een hoog gelegen fairway die naar rechts loopt. Hoe ver durf je af te snijden? South (blauw) is de naam voor de route op The Links Valley met de klok mee. North (rood) is de naam voor de route waarbij je naar dezelfde greens speelt maar een rondje tegen de klok in over de baan maakt.

Frank Pont, de architect van de baan op de Veluwe, vat de geschiedenis van de locatie samen. “Dit is een bos- en heidegebied met pure zandgrond. In het verleden hebben de eigenaren heel veel zand weggehaald waardoor een enorme kuil ontstond. In die kuil is in 1978 een vuilnisbelt gekomen en die berg is na sluiting in 2006 weer geheel afgedekt met folie en een zandlaag van twee meter. Maar rondom de berg is ook een gebied met afgegraven grond en dit vormt een soort vallei die omzoomd wordt door dennenbossen. De baan heeft hierdoor hoogteverschillen tot 20 meter.”

Twee kanten op

De golfbaan ligt op het landgoed De Ullerberg van de familie Waller dat in het verleden werd gefinancierd met de zandafgravingen en vuilnisbelt. Een kilometer verder op het familieterrein ligt de privégolfbaan De Ullerberg, een authentieke heidebaan uit 1923 met fairways die bestaan uit kort gemaaide heide. De familie beheert de oude heidebaan, maar de nieuwe wordt verpacht aan twee ondernemende families, onder wie professional Mike Woltering, zijn vrouw Rianet van de Ven en Wichert en Anita Rozendaal. 

Het gebied is een kleine 30 hectare groot. Te klein voor achttien holes, concludeerden Pont en Woltering. “Een 12-holes baan was een optie maar in de denkproces ontstond ook het idee voor een omkeerbare 9-holes baan”, zegt Mike Woltering. “Ik was al heel enthousiast over deze locatie en over de mooie zandgrond waarop we een heidebaan konden bouwen, maar het idee van een omkeerbare baan maakte me nog enthousiaster. Dat je hier twee kanten op kunt spelen maakt de baan nog sterker, het zijn uiteindelijk achttien holes en geen hole is hetzelfde.”

Klein in groots landschap

Frank Pont maakte een ontwerp voor een linksachtige baan en haalde voor de bouw een in de golfwereld bekende shaper naar Nederland, Conor Walsh. Een shaper creëert met grote machines de greens en bunkers en de omgeving ervan; Walsh heeft eerder in Nederland Golfbaan de Swinkelsche gedaan. Met de provincie en lokale overheden werden afspraken gemaakt over heidecorridors (de salamandersnelweg genoemd). 

De baan wordt nu ingezaaid en gaat naar verwachting in juni 2018 open. Het resultaat is een kleine Haagsche zoals Woltering zegt: “Je voelt je heel klein hier door het grootse landschap.” Maar de baan heeft door de heide en zanderige waste areas ook veel weg van De Pan. “De greens lijken meer op die van De Pan dan van de Haagsche”, zegt Pont. “We hebben ze rustiger, minder extreem gemaakt omdat ze van verschillende kanten aangespeeld zullen worden.” Bij een wandeling door de baan licht hij dat toe. “Deze green is in de rode route een par 3 en helt dan een beetje van de speler af. Maar in de blauwe route is het de green van een par 4 en de green loopt dan een beetje op, waardoor de approach vergevingsgezinder is.”

Trendsetter

Het idee voor een omkeerbare baan (reversible course) stamt uit de vorige eeuw en komt van de beroemde Engelse architect Tom Simpson. De ene dag (of week) speel je de baan één kant op, de andere dag (of week) andersom. Het is effectief gebruik van ruimte want je creëert op een klein terrein twee verschillende banen. Sommige golfcourses in Schotland (negen en achttien holes) worden in de winter om praktische redenen omgekeerd gespeeld (een route waarbij je greens van een andere kant aanspeelt) omdat je zo de schade van divots en loopschade bij greens spreidt. Dat gebeurde lang geleden ook op de Old Course in St Andrews en deze moeder van alle golfbanen wordt bij speciale gelegenheden nog steeds ‘verkeerd om’ gespeeld (met de klok mee: van de eerste tee naar de 17de green, van de 18de tee naar de 16de green, van de 17de tee naar de 15de green, etc.). 

Tom Simpson en collega-architect Alister MacKenzie hebben op privébanen wel geëxperimenteerd met greens die het einddoel waren van meer holes en van verschillende kanten werden aangespeeld. Maar pas eind van de vorige eeuw zijn omkeerbare banen echt gebouwd met als specifiek doel twee verschillende routes. In Amerika zijn in de jaren tachtig enkele omkeerbare 9-holesbanen aangelegd, ook 9-holes par-3-banen, en in juni is de eerste omkeerbare 18-holes baan in de VS geopend. The Loop op het resort Forest Dunes in Michigan, een ontwerp van Tom Doak, een beroemde Amerikaanse architect, heeft veel aandacht getrokken. De Amerikaanse pers spreekt van “een trendsetter in duurzaam en betaalbaar golf waardoor de sport kan groeien”.

Ingewikkeld

In een artikel in het blad Golf Course Architecture pleit Frank Pont voor omkeerbare 9-holes-banen in druk bevolkte gebieden omdat je op een klein terrein toch variatie kunt aanbieden en achttien verschillende holes op een 9-holes terrein is goedkoper dan een 18-holes baan. “Klassieke banen werden geregeld omgekeerd gespeeld om de schade te spreiden”, schrijft Pont in zijn artikel. “Maar daarbij werd duidelijk dat het omgekeerd spelen van deze banen nog een groot voordeel had, namelijk variatie. Variatie in wind. Je krijgt twee banen in plaats van één. Variatie in richtingen, lengte, approach-slagen, greenvormen, ga maar door.”

“Het ontwerpen van een omkeerbare baan is wel veel ingewikkelder dan het bedenken van een gewone course”, zegt Pont bij de wandeling over The Links Valley. “De baan moet zowel de ene als de andere kant op een goede baan zijn; misschien hebben architecten er daarom nog niet hun vingers aan gebrand. Ook moeten de bunkers in een omkeerbare baan uitgekiend zijn voor de route met de klok mee en tegen de klok in.”

Gras met een deklaag

SBA Golf & Groen heeft The Links Valley (par 70, 6.100 meter van de achterste tees) aangelegd en zal de baan onderhouden. Het is een speciale opdracht voor de aannemer uit Limburg die al zo'n veertig courses heeft gebouwd en het onderhoud op ongeveer vijftien banen verzorgt. “Het is een magnifiek terrein,” zegt SBA-baas Pierre Janssen, “én het is een uniek concept.” Direct rondom de greens is dezelfde toplaag als op de greens aangebracht en er is één grassoort gebruikt zodat er geen kleurverschil is. Janssen: “Het is heel zanderig terrein en het is een uitdaging om er goed gras op te krijgen. We gebruiken een nieuw graszaad dat bij uitstek geschikt is voor banen op zandgrond.” 

Dat graszaad heet Yellow Jacket Water Manager, vertelt Jan van den Boom van Barenbrug: “Je moet het zien als een zaadje met een coating eromheen waardoor het vocht wordt vastgehouden en het zaad beter kiemt als het eenmaal vochtig is geworden door regen of irrigatie. Het vergroot de kans van slagen. En hoe minder water er nodig is na het inzaaien, hoe minder kans er is op onkruid en ongewenste soorten als straatgras. Je kunt ook wetting agent gebruiken, maar van dit bevochtigingsmiddel profiteert het onkruid ook – en dat wil je niet.” Yellow Jacket is dit jaar op de golfmarkt gekomen maar zal na 2017 ook op andere sportvelden gebruikt worden.

Het concept

Mike Woltering en Rianet van de Ven, mede-eigenaren van The Links Valley, zijn sinds 2006 eigenaar van de Openbare Golfbaan Dronten die op 25 kilometer van Ermelo ligt. Dat is een laagdrempelige 9-holesbaan waar een rondje 22,50 euro kost en waar Woltering en Van de Ven ook een shop en fittingcentrum hebben.

Wat kan een golfer verwachten van The Links Valley? “Een zeer uitdagende baan met veel hoogteverschillen en uitmuntende greens met een hoge snelheid, stimp 9 tot 10”, zegt Woltering. “De greens zullen dagelijks handmatig gemaaid worden. De naam The Links Valley geeft aan wat je kunt verwachten: een linksachtige baan met een vallei. We hebben hier een baan met de kwaliteit van De Pan of de Hilversumsche. De baan is zowel voor (business)leden als greenfeespelers zeer aantrekkelijk. Voor de bedrijfsgolfdagen kun je bijvoorbeeld denken aan het in de ochtend spelen van de North Course, dan lunchen en daarna de South Course spelen.”

Midden in de natuur

Er is al een drivingrange aangelegd en de bouw van het clubhuis begint later dit jaar. Welk tarief kan een greenfeespeler verwachten? Woltering: “We denken nu aan een prijs van rond de 55 euro voor achttien holes.” 

Dat is een heel goede deal voor deze baan midden in de natuur die kan tippen aan de klassiekers in Nederland – mits de baan ook zo goed onderhouden zal worden als De Pan, Hilversumsche of Haagsche. Het is rustig en stil, afgezien van enkele legerhelikopters die af en toe oefenen in de omgeving. Dus ga er volgend jaar snel spelen, we weten zeker dat je meteen nog een keer boekt op een dag dat je baan de andere kant op kunt spelen. Pas later wordt bekend of de route dagelijks, wekelijks of alleen in het weekend wisselt. 

Tot slot de vraag of de baan gaat meedingen in de GOLF.NL Top 50 van beste 18-holes banen of de GOLF.NL Top 40 van beste 9-holes banen. Wij denken in de ranglijst van 18-holes banen, want The Links Valley heeft achttien holes, maar je kunt erover twisten.

Op de site thelinksvalley.nl is de bouw van de baan te volgen en hier verschijnt in een later stadium ook informatie over greenfee- en lidmaatschapstarieven.