Beeld: Jørg van Caulil
De baan op

Oorlogsveteranen ervaren de helende kracht van golf: 'Na twee holes voel ik de spanning wegvloeien'

Beeld: Jørg van Caulil
Voor Robert van der Holst is golf meer dan een sport. De 53-jarige veteraan ontdekte dat een rondje golf hem helpt om rust in zijn hoofd te krijgen en afstand te nemen van zijn PTSS. Nu wil hij die ervaring delen met andere gewonde veteranen. Afgelopen week beleefden zestien gewonde veteranen op Golf Amsteldijk hun eerste Wounded Veterans Golf Adventure. "Ik merk alleen nog dat ik mezelf te veel druk opleg als ik met anderen speel."

Van der Holst werd in 1994 als militair uitgezonden naar Srebrenica. In 2002 kreeg hij een herbeleving van zijn oorlogservaringen, terwijl hij zijn zoontje in zijn armen had. “Hij was een huilbaby en ik raakte daar zo van overstuur dat ik hem tegen de muur wilde gooien. Ik was weer even terug in Srebrenica. Gelukkig kon mijn vrouw dat voorkomen. Maar er was duidelijk iets niet in orde met me.”

Een frustrerende tocht langs verschillende psychiaters volgde. Pas in 2009 werd in het Militair Hospitaal in Utrecht de juiste diagnose gesteld: chronische posttraumatische stressstoornis (PTSS). Ondanks intensieve therapie ging het daarna echter niet veel beter. “Ik sliep nauwelijks, was alleen maar aan het overleven en wilde op een bepaald moment niet meer verder leven.”

Ik wilde ervaren of deze sport me verder zou helpen in mijn omgaan met de PTTS

Tot de ex-militair in 2015 zijn eerste hulphond kreeg. “Ze was er net en haalde me meteen uit een nachtmerrie. Ik ging met stappen vooruit dankzij mijn hond. Mijn perspectief kantelde 180 graden. Ik slaap weer en heb bijna geen nachtmerries of herbelevingen meer. Ik ben weer gelukkig met mijn gezin”, glundert hij. “En golf is daar nu bij gekomen.”

Hij zegt dat hij niks met golf had toen hij zich vorig jaar aanmeldde voor een golfevenement voor veteranen in Schotland. “Ik wilde ervaren of deze sport me verder zou helpen in mijn omgaan met de PTTS. Na een dag ballen slaan dacht ik: wat ben ik hier aan het doen? Maar de volgende dag ging het al wat beter. En de derde dag mochten we op St Andrews spelen en kregen we ’s avonds een diner met de board van deze iconische baan. Ik viel direct met mijn neus in de boter. Na die week was ik verslaafd aan het spelletje.”

Golf als uitweg uit de spanning

Golf blijkt een krachtig hulpmiddel voor deze doelgroep. De concentratie die nodig is om een bal te slaan, dwingt de hersenen om 'in het hier en nu' te zijn en sluit herbelevingen of stressvolle gedachten tijdelijk buiten. Een golfbaan biedt ook een open, overzichtelijke en natuurlijke omgeving, wat rustgevend werkt voor veteranen die moeite hebben met drukke of onvoorspelbare ruimtes.

Robert van der Holst
Beeld: Jørg van Caulil
“Na twee holes voel ik de spanning wegvloeien”, beschrijft Van der Holst de helende kracht van golf voor hem. “Als het niet goed gaat, weet ik dat ik terug moet naar de basis om rust in mijn hoofd te creëren. Ik merk alleen nog dat ik mezelf te veel druk opleg als ik met anderen speel. Om me goed te kunnen concentreren heb ik een oortje in met muziek. Dat is misschien niet zoals het hoort. En de hond is erbij natuurlijk. Op een gegeven moment gaat ze lekker naast me liggen in het gras. Het is fantastisch om dit met z'n tweeën te kunnen doen.”

Golfplatform voor Nederlandse veteranen

Na terugkomst uit Schotland wilden Van der Holst en drie andere Nederlandse deelnemers ook in ons land (oud-)militairen en veteranen met fysieke of mentale uitdagingen met golf in aanraking brengen. Hun initiatief moet komende maand leiden tot de oprichting van de stichting Wounded Veterans Golf.

De sport vormt een haakje, dat ervoor moet zorgen dat ze weer naar buiten gaan en samenkomen met gelijkgestemden

Vooruitlopend daarop werd van 14 tot en met 18 september samen met onder meer de On Course Foundation en de Handigolf Foundation de Wounded Veterans Golf Adventure gehouden. Zestien gewonde veteranen uit Nederland, België en Duitsland kregen op Golf Amsteldijk, thuisbasis van de Handigolf Foundation, een kennismaking met golf. Ook brachten zij een bezoek aan Golfclub Heelsum, waar gespeeld werd op de historische grond waar 82 jaar geleden Britse parachutisten landden in Operatie Market Garden.

Van golf naar werk

“Ik zag de veteranen maandagochtend een beetje nerveus binnenkomen, maar ’s avonds aan tafel waren ze allemaal druk met elkaar in gesprek. Iedereen voelde zich duidelijk op zijn gemak”, zag Will Barker van de On Course Foundation. “Hopelijk blijven ze contact houden met elkaar. De sport vormt een haakje, dat ervoor moet zorgen dat ze weer naar buiten gaan en samenkomen met gelijkgestemden. Dat helpt ze in hun herstelproces. We proberen ze uiteindelijk terug te laten keren in de burgermaatschappij door hun zelfvertrouwen op te bouwen.”

De On Course Foundation organiseert jaarlijks bijna honderd activiteiten in Groot-Brittannië voor deze doelgroep. De stichting leert de veteranen niet alleen golfen, maar biedt ze ook opleidingen en baankansen in de golfsector. Inmiddels zijn al honderden veteranen aan een baan geholpen.

Lees meer over
Interviews