GOLF.nl was bij de Special Olympics: 'Meedoen belangrijker dan winnen? Ik vind dat het vooral gaat om het plezier'

Special golfer Bart Schenk vertelt enthousiast dat hij goed geluisterd heeft naar Anka van Someren. ‘Op tijd naar bed hè?!’, zette zij gisteravond in de groepsapp van het team van Stichting Special Golf Haverleij. Want dit is niet zomaar een wedstrijd volgens Bart: “Dit zijn wel de Olympische Spelen.”

De goede nachtrust betaalt zich uit. De 52-jarige Brabander slaat dit weekend een persoonlijke record van 82 meter. “Met een ijzer-5 én prachtig recht op de fairway”, prijst Anka de prestatie van haar glunderende teamgenoot. Bart geniet zichtbaar van het applaus dat hij van de toeschouwers krijgt en van al die onbekende mensen die hij op de baan en in het clubhuis ontmoet. “Ik ben erg trots op mezelf als ik een goede bal geslagen heb”, zegt Bart.

We merken dat er behoefte is aan meer aandacht en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking

Anka speelt de uitdagende 9-holesbaan in de duinen van Zandvoort als Unified Partner van Bart (foto hieronder). Dat is een speler zonder verstandelijke beperking. Om de beurt slaan ze de bal en spelen als één team. Op deze manier kan iedereen meedoen. Het idee achter Play Unified is ook dat mensen met en zonder een verstandelijke beperking een positieve ervaring kunnen delen door middel van sport.

Golf was een van de ruim twintig sporten tijdens het tweejaarlijkse sportevenement, dat dit keer in de regio Haarlem werd gehouden. Voor veel mensen met een beperking, zoals autisme, ADHD, ADD, NAH of het syndroom van Down blijkt golf bij uitstek geschikt. Op een golfbaan zijn doorgaans minder prikkels dan op een druk voetbal- of hockeyveld. De rustige omgeving helpt veel spelers om zich beter te concentreren. Daarnaast speelt iedereen op zijn eigen niveau, wat het mogelijk maakt om samen te golfen en toch je eigen spel te kunnen spelen.

Meer aandacht voor special golf

Toch zijn er in Nederland nog relatief weinig mogelijkheden voor mensen met een verstandelijke beperking om in verenigingsverband te golfen. Daarom wil de NGF zich voor deze doelgroep inzetten. Met de Special Olympics als belangrijk startpunt. De bond betaalt het inschrijfgeld van de deelnemende special golfers en sponsort een hole.

“De afgelopen jaren lag onze focus vooral op golfers met een fysieke beperking”, vertelt Renske van Beek, medewerker golfen met een beperking bij de NGF. “We merken dat er behoefte is aan meer aandacht en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking. Als we echt inclusief willen zijn, dan horen zij er natuurlijk ook bij. Deze groep vereist weer een andere vorm van begeleiding dan mensen met een fysieke beperking. Samen met de clubs willen we het aanbod vergroten en verbeteren.”

Op vijf banen verzorgen verenigingen en andere initiatieven op dit moment lessen en evenementen voor deze doelgroep. Een van die clubs is Prise d’Eau, dat met veruit de grootste afvaardiging naar Zandvoort gekomen, zo leert een blik op de teesheet.

Sommige spelers zijn behoorlijk ambitieus

De vijftienjarige Enzo Jansen vertegenwoordigt de Tilburgse vereniging met gepaste trots. Vier jaar geleden ontdekte hij golf en sindsdien traint hij vrijwel iedere week. “Een individuele sport past beter bij mij”, zegt hij. “In golf vind ik rust en ben ik lekker buiten actief in een mooie omgeving.” Enzo vond vooral hole 8, die eindigt met een verhoogde green, uitdagend. Toch kijkt hij tevreden terug op zijn ronde.

Zijn emoties zeiden alles toen de arts vertelde dat hij snel genoeg herstelde om mee te doen

Zijn Unified Partner Helmi van der Loo zag een mooie afslag en een fraaie chip. Nog belangrijker vond ze dat Enzo gedurende de ronde geconcentreerd bleef. Ze geniet ervan om de spelers te begeleiden en te stimuleren. “Sommige spelers zijn behoorlijk ambitieus”, zegt ze. “Die moet je zelfs een beetje afremmen.”

Anita Suijkerbuijk, coach van het team van Prise d’Eau, is al elf jaar betrokken bij dit initiatief op haar club. Zij weet hoe belangrijk de Nationale Spelen voor veel deelnemers zijn. “Een van onze spelers was erg ziek en moest zware behandelingen ondergaan”, vertelt ze. “Toch hield hij steeds dit weekend als doel voor ogen. Zijn emoties zeiden alles toen de arts vertelde dat hij snel genoeg herstelde om mee te doen.”

Zielsgelukkig met tien slagen

Prise d’Eau telt twintig special golfers. Dat is volgens Suijkerbuijk het maximum dat de vrijwilligers kunnen begeleiden tijdens lessen en in de par-3-baan. Dankzij sponsoren en donateurs blijft het lidmaatschap voor deze groep betaalbaar en kunnen evenementen als de Special Olympics worden bezocht. Suijkerbuijk hoopt dat meer clubs special golf gaan omarmen. “Dan kun je een regionale competitie starten, waardoor ze weer nieuwe mensen ontmoeten. Want naast de sport is het sociale aspect enorm belangrijk.”

Ze ziet bovendien wat golf betekent voor ouders en familieleden. “Voor hen is het mooi om te zien dat hun kind mee kan doen en deel uitmaakt van een gemeenschap. En hoe bijzonder is het dat je een sport hebt die je samen kunt beoefenen?” Ook binnen de vereniging ervaart ze positieve impact. “De meeste mensen komen in het dagelijks leven weinig in aanraking met deze doelgroep. Het verruimt je blik. En het werkt relativerend om te zien hoe zielsgelukkig iemand kan zijn met tien slagen, terwijl je zelf na een slechte ronde je clubs wel in de bosjes kunt gooien.”

Het mooiste is misschien wel dat we deze passie als gezin delen

Sommige deelnemers, zoals Luc Peters, lopen de baan zelfstandig. Vader Ben fungeert als caddie, terwijl zijn moeder op een afstandje toekijkt. “Mooie bal!”, roept iemand vanuit het publiek wanneer Luc een bal keurig op de green laat landen. Luc speelt voor Spandersbosch uit Hilversum. Hij lijdt aan het syndroom van Landau-Kleffner, een zeldzame neurologische aandoening die onder meer afasie en concentratieproblemen veroorzaakt.

Luc is tijdens de coronaperiode gaan golfen en de sport speelt inmiddels een belangrijke rol in zijn leven. “Hij kan geen teamsport doen”, vertelt zijn moeder. “Maar bij golf kan hij als individu tóch onderdeel zijn van een team. Bovendien speelt hij met mensen met én zonder een verstandelijke beperking. En het mooiste is misschien wel dat we deze passie als gezin delen.”

Plezier staat voorop

Op basis van het aantal slagen zijn de special golfers ingedeeld in verschillende poules, zodat iedereen op zijn of haar eigen niveau kans maakt op een medaille of vaantje. Toch draait het volgens Anka om meer dan de uitslag alleen. “Ze zeggen wel dat meedoen belangrijker is dan winnen,” haalt zij een befaamde olympische gedachte aan, “maar ik vind dat het vooral gaat om het plezier dat je samen hebt.” Terwijl de laatste flights binnenkomen, is aan de blije gezichten op The Dunes te zien dat deze editie van de Special Olympics daarin in ieder geval weer ruimschoots geslaagd is.