Abnormale omstandigheden op de baan: wat zijn de verschillen tussen bal schoonmaken en plaatsen?

Ten eerste bieden de Golfregels zelf een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel. Door bepaalde aangetaste plekken als GUR aan te wijzen kan de toepassing van die Regels nog worden uitgebreid. Als dat niet voldoende is kan eventueel een Plaatselijke Regel voor 'bal schoonmaken' of in het uiterste geval voor 'plaatsen' worden ingesteld. Veel clubs en golfers namen - ten onrechte - aan dat plaatsen eerder regel dan uitzondering was in de periode van november tot en met april.

Uitzonderingen op de regel

Abnormale omstandigheden zijn (tijdelijke) omstandigheden die zich normaal op de baan niet voordoen, zoals kale plekken, beschadigde fairways, plasvorming of een drassige baan waardoor modder aan de bal blijft kleven.

De Regels bieden voor de meeste van dergelijke omstandigheden een uitweg. Als sprake is van GUR of tijdelijk water mag de speler dat immers zonder straf ontwijken volgens Regel 16.1. Voor een ingebedde bal, wat vaker voorkomt als de baan drassig is, biedt Regel 16.3 uitkomst. Als een gebied niet al vanzelf voldoet aan de definitie van GUR, kan een Commissie gebieden aanwijzen die als GUR mogen worden behandeld, waarmee de toepassing van Regel 16.1 kan worden verruimd. Dat kan een goede oplossing zijn voor (grotere) kale gebieden, die dan bovendien de kans krijgen sneller te herstellen.

Soms bieden de Regels echter zelf geen oplossing voor abnormale omstandigheden en moet worden uitgeweken naar een Plaatselijke Regel. De R&A heeft een aantal (Model) Plaatselijke Regels opgesteld en daarbij aangegeven in welke gevallen een Plaatselijke Regel mag worden gebruikt. We behandelen er twee: 'bal schoonmaken' en 'plaatsen'.

Bal schoonmaken

Als delen van de baan dusdanig nat zijn dat er modder aan de bal kan blijven kleven, zal het instellen van de Plaatselijke Regel voor 'bal schoonmaken' veelal voldoende zijn. Deze Plaatselijke Regel maakt een forse inbreuk op de hoofdregel in golf, zodat deze mogelijkheid moet worden beperkt tot de delen van de baan waar die nodig is, aldus de R&A.

Als 'bal schoonmaken' is ingesteld, mag een bal die in het algemene gebied ligt worden opgenomen en schoongemaakt en moet de bal vervolgens op precies op dezelfde plek worden teruggeplaatst. Omdat de bal moet worden teruggeplaatst, moet de bal worden gemarkeerd voordat je de bal opneemt. Het gaat hierbij dus om: markeren - opnemen - schoonmaken - terugplaatsen. Let op: de bal mag niet worden vervangen en mag niet naar een betere ligging worden verplaatst.

Plaatsen

De Plaatselijke Regel voor 'plaatsen' staat haaks op de hoofdregel in golf. Je mag je bal in dat geval immers opnemen, schoonmaken of vervangen, en ook nog verplaatsen naar een betere ligging. Het is dus niet gek dat plaatsen alleen mag worden ingesteld in zeer uitzonderlijke gevallen, namelijk als sprake is van extreme omstandigheden. Dat is sinds de introductie van deze Plaatselijke Regel door de R&A nooit anders geweest, maar in Nederland is daar vaak te gemakkelijk mee omgegaan.

Van extreme omstandigheden is sprake als extreme weersomstandigheden, zoals zware sneeuwval, dooiperiodes in het voorjaar, langdurige regenval of extreme hitte de baan beschadigen. Alleen als dergelijke extreme omstandigheden wijdverspreid over de baan voorkomen, mag plaatsen worden ingesteld. Het gaat dan om opnemen - schoonmaken -verplaatsen. Deze Plaatselijke Regel moet direct worden ingetrokken zodra de omstandigheden dit toelaten.

Aan deze voorwaarden voor het instellen van plaatsen wordt maar zelden voldaan. Meestal bieden de Regels uitkomst, al dan niet door het aanwijzen van (meer) gebieden die als GUR mogen worden behandeld. Bij veel of aanhoudende regen zal in de meeste situaties 'bal schoonmaken' normaal spel mogelijk maken.

Als een club ervoor kiest plaatsen in te stellen, terwijl daar geen aanleiding voor is, dan is er geen sprake van qualifying condities en kan er dus geen qualifying ronde worden gespeeld.