Greenspot

Hoofd greenkeeper Gijs van Berkel (Princenbosch): 'Het verhaal van groen naar geel moeten we beter vertellen'

Daar waar de zon bij het krieken van de dag het mooist opkomt, staat hoofdgreenkeeper Gijs van Berkel regelmatig even stil. Golfbaan Princenbosch in Molenschot heeft zo’n stekje. “We moeten ons verhaal beter vertellen, dat zorgt voor meer begrip bij de golfers.”

Gijs van Berkel is inmiddels wel wat gewend, maar rijdend over de holes van Princenbosch bekruipt hem soms nog een gevoel van verbazing. "Je kunt je toch niet voorstellen dat dit eerst allemaal weiland is geweest?", stelt hij GOLF.NL de vraag. Nee, beamen we, die voorstelling is inderdaad moeilijk te maken.

Even slikken

Misschien dat de talloze uren op het asfalt die hij als vrachtwagenchauffeur maakte, zijn liefde voor het groen wel hebben aangewakkerd. Hij verruilde jaren terug de transportsector voor een ongewis groenavontuur bij Princenbosch, waar hij werd opgeleid tot greenkeeper en nu inmiddels het team aanstuurt. Buiten werken in het groen had hem eigenlijk van jongs af aan en in het onderwijs al meer getrokken, maar toch was er een omweg voor nodig. Soms was het best spannend. "De allereerste keer dat ik er als hoofdgreenkeeper alleen voorstond was best even slikken. Zeker toen het op bemesting aankwam. Dat is een behoorlijke operatie. Maar het is gelukkig altijd goed gegaan."

Nu komt dat ‘even slikken’ alleen nog voor wanneer hij in alle vroegte de gordijnen van de slaapkamer openslaat en een blik door de ramen hem doet beseffen dat het een dag aanpoten wordt of dat hij bij dikke mist weet dat golfers moeten worden teleurgesteld, omdat de baan dicht gaat.

Een golfbaan is gewoon niet altijd zo groen meer.

Dikke pluim

Princenbosch in Molenschot, tussen Breda en Tilburg, is een uit de kluiten gewassen golfbaan met 27 holes en een par 3-baan. De manier waarop veel van de holes zijn aangelegd en tot volle wasdom zijn gekomen, doet in heel weinig meer denken aan platte boerenakkers van pak ‘m beet 35 jaar geleden.
Wat dat betreft verdient ook dit werk van architect Alan Rijks een dikke pluim.

De vele waterpartijen schurken tegen gevarieerde bos- en heidepartijen aan, grenzend aan het natuurgebied Princenbosch. De verlichte par-3 baan met negen holes is daarnaast een ‘niche’ in Nederland golfland. En dan gaan we nu nog maar even niet uitgebreid in op de oefenfaciliteiten met twee fraaie putting greens, een chiping/pitching area, een gebied met oefenbunkers en chipmogelijkheden en een verlichte drivingrange met 32 afslagplaatsen voorzien van Trackman-apparatuur. We zijn hier tenslotte om een andere reden: het favoriete plekje van hoofdgreenkeeper Gijs van Berkel.

Gelige fairway

Op weg naar hole 5 van de B-lus blijft hij goed om zich heen kijken. Het is wéér een tropische dag, dus om meerdere redenen is Van Berkel extra alert. Hij stuurt de buggy zo veel mogelijk over de paden. Wat veel golfers misschien niet beseffen, is dat rijden over hele droge fairways het gras net zo goed kapot maakt als rijden over drassige fairways.

Het is daags voor het NK Strokeplay, dat op een combinatie van twee lussen wordt gespeeld. Met de droogte en hitte en de daarbij horende zuinigheid met water, hebben Van Berkel en zijn team de afgelopen weken waar het onderhoud betrof, het accent vooral op die twee lussen gelegd. Hij wijst in de verte op het duidelijke verschil tussen een groene en meer gelige fairway. Dat laatste is overigens de voorbije jaren meer gemeengoed geworden. Sinds het gebruik van chemische middelen lang geleden werd uitgebannen en ook andere beperkingen gelden, zoals bijvoorbeeld voor bewatering, moeten greenkeepersteams meer ‘roeien met de middelen die we hebben’.
Wat dat betreft was Van Berkel blij toen hij enkele weken op televisie naar The Open keek en ‘geel gras’ ook op Royal Birkdale bepaald geen bijzonderheid was. “Ik heb daar wel een aantal golfers over gehoord. Dat heeft bij veel mensen de ogen geopend. Een golfbaan is gewoon niet altijd zo groen meer. Dat verhaal moeten we meer en beter vertellen.”

We zijn inmiddels aangekomen bij hole 5 van de B-lus. Veel verder van het clubhuis kun je op Princenbosch bijna niet zijn. Het is niet hét tijdstip van de dag waarop Van Berkel hier vaak zijn ‘momentje pakt’. Dat is in de zomer net even voor zessen. “Wanneer de zon opkomt, krijg je hier een prachtige gloed over de vijver. Het is dan doodstil en je hoort alleen wat vogels. Als dan ook de waterlelies in bloei staan, sta ik hier te genieten en krijg een gevoel van ‘hè, we zijn er weer’. Dan kun je de dag wel aan, hoor.”

Weerjournaals

Van Berkel laat foto’s zien die hij op zulke momenten zelf heeft genomen. Ze geven een idee van de werkelijke schoonheid die hij hier regelmatig in alle vroegte aantreft. Hij stuurt soms foto’s op naar weerjournaals op televisie die gretig gebruik maken van zijn werk. “Andere greenkeepers kennen dit plekje natuurlijk ook, maar het is hier ’s ochtends niet dringen hoor. Sommigen hebben elders een spot waar ze graag komen en de dag beginnen.”

Gijs van Berkel nieuws

Duitse tanks

Hole 5 is een par-5 van 461 meter (wit) met dogleg naar rechts en een verhoogde green met twee plateaus. Van Berkel wijst op twee oude eiken in de knik van de oude hole. Veel op de baan is aangelegd, maar deze bomen stonden al meer dan honderd jaar op de akkers. In de oorlog reden de Duitse tanks er tussendoor over het pad richting hun kazerne in het bos.

Meer begrip

Op de weg terug naar het clubhuis spieden de ogen van Van Berkel opnieuw van links naar rechts. Hier en daar bewegen golfers met een geopende paraplu als wapen tegen de brandende zon door de baan. Het is vandaag nog geen code rood, zoals de KNMI deze zomer al enkele keren uitvaardigde. Bij rood gaat ook de Princenbosch dicht. “Ter bescherming van de golfers en van ons eigen personeel”, klinkt Van Berkel een tikkeltje streng.
Ook dat verhaal vertelt hij regelmatig. “Wanneer je dingen uitlegt, krijg je meer begrip. Golfers denken soms dat we ze willen pesten als we weer met zo’n machine de hole komen oprijden. Maar ik stap regelmatig van zo’n machine af om het ze uit te leggen. Tegenwoordig leid ik ook steeds meer leden rond in onze loods. Als ze meer van de achtergrond weten, reageren ze de volgende keer echt anders.”

Gijs van Berkel bij hole 5

Bijna aan het einde wordt het gesprek onderbroken door twee marshals, die de hulp van Van Berkel inroepen om een dilemma op te lossen. Hoe moeten ze nu de harken bij de bunkers neerleggen? Het advies van de NGF strookt niet met wat hen is opgedragen. Van Berkel geeft geduldig uitsluitsel. Ook dit, zegt hij later, is een manier om de goedwillende marshals af en toe uit de buggy te krijgen. “Dan zien ze meer en maken ze ook sneller een praatje met de mensen. Zo werken we weer een stukje meer aan de tevredenheid van iedereen.”