9 versus 18

Voor Carl (57) is 9 holes precies op maat: 'Ik ben 'blij' dat ik MS heb, anders had ik golf nooit ontdekt'

Op de golfbaan hoor je regelmatig de vraag: speel jij de klassieke 18 holes, of ga je liever voor een snelle 9? Voor Carl Scheffer (57) uit Lemmer wordt die keuze grotendeels door zijn gezondheid bepaald. Vanwege multiple sclerose (MS) houdt hij het meestal bij 9 holes. "Maar ik probeer volop te genieten van de mooie dingen in het leven. Waaronder golf."

Carl is een vitale veertiger als hij achter het stuur plots wordt overvallen door een soort ‘kortsluiting’ in zijn zicht. Het is inmiddels vijftien jaar geleden, maar hij omschrijft het met een precisie alsof het een week geleden gebeurde.

“Ik zag ineens dubbel”, vertelt Carl (rechts op de foto). “Er zit vast wat in mijn oog, dacht ik. Ik zette mijn auto aan de kant bij een benzinestation om het schoon te spoelen. Maar daarna zag ik ineens driedubbel... Dit is niet goed, wist ik.”

Hij gaat direct naar de huisarts. “Een TIA, waar ik in eerste instantie bang voor was, werd gelukkig uitgesloten. Maar het heeft uiteindelijk twee jaar geduurd voor werd vastgesteld dat ik MS heb.”

Van bijna-profvoetballer naar golf

Die diagnose zet zijn leven behoorlijk op z'n kop. Carl is altijd een fervent sporter geweest: hij tenniste op hoog niveau (speelsterkte 4 in de single) en was als 17-jarige voetballer zelfs dicht bij een contract bij het Zweedse IFK Göteborg. Op aanraden van zijn vader liet hij die profdroom schieten en ging hij verder als verdienstelijk amateurvoetballer. “Er breken maar weinig spelers door en je moet er veel voor opzij zetten.”

Wat hij dan nog niet weet, is dat hij door MS jaren later zijn geliefde balsporten definitief moet opgeven. Carl raakt zelfs volledig afgekeurd. Bij de pakken neerzitten, staat echter niet in zijn woordenboek.

Het eerste uurtje was ik al verslaafd

Via de zoon van zijn MS-therapeut, die bevriend is met een golfpro van Golfclub Gaasterland in Oudemirdum, komt golf vier jaar geleden op zijn pad. Aanvankelijk is hij sceptisch. “Golf? Niks voor mij. Van de kantine naar het clubhuis? Nee, dat leek me eerlijk gezegd helemaal niets. Maar ik heb uiteindelijk toch drie proeflessen genomen.”

En dan gebeurt er wat bij zoveel nieuwkomers gebeurt. “Het eerste uurtje was ik al verslaafd”, lacht Carl. “Als je die bal goed raakt, geeft dat zo’n enorme kick.”

Pijlsnelle progressie

Dankzij zijn balgevoel boekt hij razendsnel progressie: in vier jaar tijd vliegt zijn handicap omlaag naar 12,3. Toch gaat het niet vanzelf. Carl heeft vooral beperkingen in zijn uithoudingsvermogen en moet zijn energie heel zorgvuldig verdelen. Het spelen van negen holes heeft daarom zijn voorkeur.

“Bij achttien holes merk ik dat het na 11 of 12 holes echt minder wordt. Dan raakt de tank leeg, neemt de concentratie af en dat komt mijn spel niet ten goede.”

Op de club worden we gekscherend MC Gaasterland genoemd. Motorclub Gaasterland

Toch laat hij zich daar niet altijd door weerhouden. Als hij competitie speelt met zijn clubgenoten, staan er immers gewoon achttien holes op het programma. Om dat vol te houden, rijdt hij sinds een jaar op een elektrische golfscooter over de baan, net als een paar mindervalide speelmaten. “Op de club worden we gekscherend MC Gaasterland genoemd. Motorclub Gaasterland, haha.”

De golfscooter van Carl Scheffer

Het liefst zou hij elke dag golfen. “Mijn hoofd en hart zeggen volmondig ja. Maar mijn lichaam zegt vaak wat anders.” En dus is het een dag rust, een dag golfen, en dan weer een dag rust. “Drie keer 9 holes per week lukt meestal wel.”

'De ziekte met duizend gezichten'

Ook buiten de baan vraagt zijn gezondheid om aanpassingen. Naast de benodigde medicijnen, let Carl scherp op zijn voeding en vermijdt verzadigde vetten. Vlees eet hij daarom niet meer, al maakt hij voor vis zo nu en dan een uitzondering. "Het vergt veel discipline, zeker voor een bourgondiër als ik. Maar ik blijf positief.”

Wat heet. “Ik ben blij dat ik MS heb, anders had ik golf nooit ontdekt”, stelt hij zelfs. "Cynisch, uiteraard. Maar er zit wel een kern van waarheid in. MS wordt vaak 'de ziekte met duizend gezichten genoemd' en gelukkig is het bij mij nog niet progressief."

Met MS leef je van dag tot dag, benadrukt Carl. "Maar ik kan er vooralsnog mee leven en heb geen zelfmedelijden. Elk huisje heeft zijn kruisje. Ik probeer volop te genieten van de mooie dingen in het leven. Waaronder golf. En het mooie aan golf is, dat welke beperking je ook hebt, je het lang kunt volhouden. Je hoeft niet achter een bewegend balletje aan te rennen en het geeft veel ontspanning en voldoening.”

9 versus 18 holes in cijfers

Uit de nieuwste cijfers van de NGF (2025) blijkt dat 9 holes inmiddels de norm is voor de meeste qualifying ronden in Nederland. In 2025 was 62,4 procent van alle geregistreerde scores een 9-holesscore, tegenover 37,6 procent 18 holes. Vooral bij niet-wedstrijdronden kiezen golfers massaal voor 9 holes (70,4 procent).

Officiële wedstrijden vormen 23,1 procent van alle qualifying scores. Daarbinnen wordt nog altijd vaker 18 holes gespeeld: 64,3 procent van de wedstrijdscores was in 2025 een 18-holesronde. Dat aandeel daalt echter wel al jaren (65,6 procent in 2024, 66,6 in 2023).

Opvallend is verder dat vrouwen iets vaker 9 holes spelen dan mannen (65,9 procent tegenover 61,4).

Wil jij je ook in dit debat mengen? Stuur een beknopt betoog over waarom jij kiest voor 9 of 18 holes naar roy.heethaar@golf.nl en wie weet nemen we contact met je op.