Portret

Martin van Herwaarden fotografeert de verborgen vogelwereld van Golfclub De Hoge Kleij: 'Deze buizerd wil ons iets vertellen'

Op zaterdag 2 mei is het Birdwatching Day: een dag waarop golfers door heel Nederland de baan in gaan om vogels te tellen. Niet alleen om te turven wat er vliegt, maar vooral om beter te begrijpen wat er leeft. Natuurfotograaf Martin van Herwaarden kent Golfclub De Hoge Kleij als geen ander hij brengt die verborgen wereld al jaren in beeld.

Bij de entree hangen twee borden met alle waargenomen vogels en zoogdieren op Golfclub De Hoge Kleij. “En nu ben ik bezig om ook de planten en bloemen vast te leggen. Daar is het nu het perfecte seizoen voor.”

Ik ben eigenlijk van nature best ongeduldig

Ook op de achterwand in het clubhuis prijkt een foto van Martin: "Je zult mijn naam niet gauw tussen de erevermeldingen zien hangen. Clubkampioen worden of het baanrecord verbreken is niet aan mij besteed. Ik heb meer geduld nodig om daartussen te hangen dan voor het maken van een foto." “Ik ben eigenlijk van nature best ongeduldig”, zegt Martin lachend, “maar in de fotografie heb ik mijn rust gevonden.”

Laat je zintuigen werken

Vogels observeren, stilzitten, wachten. Soms uren, soms langer. Niet om per se alleen die ene foto te maken, maar om te begrijpen wat een vogel doet, hoe hij beweegt. “Eerst moet je je rust vinden”, legt hij uit, “dan gaan je zintuigen pas écht werken.

Als je gehaast bent, zie en hoor je veel minder.” Die manier van kijken levert hem niet alleen bijzondere beelden op, maar verandert ook hoe hij de wereld ervaart. “Je gaat steeds meer zien wat anderen missen. Overigens geldt dat ook voor mijn golfspel. Als ik gehaast op de tee ga staan, wordt mijn ronde helemaal niks.”

Martin van Herwaarden maakt foto's op Golfclub De Hoge Kleij

Photography for charity

Martin maakt professionele foto’s, maar is geen professioneel fotograaf meer. “Ja, zo kan ik het toch het beste uitleggen. Ik maak graag foto’s in opdracht van goede doelen in Afrika bijvoorbeeld en afgelopen week werd ik aangesproken door een voorbijganger die graag een foto van zijn hond wilde. Ik zei: ‘dat wil ik wel doen, maar dan zou ik het fijn vinden als je eerst geld overmaakt naar een goed doel’, nou dat heeft hij gedaan. Photography for charity noem ik het.”

We zij hier gewoon te gast hè?!

“Onterecht weten maar weinig mensen, ook die hier wekelijks golfen, wat er allemaal groeit, bloeit en leeft op de golfbaan”, vindt Martin. “Dit is echt een natuurlijke baan”, vertelt hij over de Hoge Kleij waar hij al 25 jaar lid is. “Er is hier maar weinig geforceerd aangelegd. Dat maakt het aantrekkelijk voor vogels.”

Sommige soorten laten zich hier zelfs gemakkelijker zien dan buiten het terrein van de golfbaan. Zoals de groene specht, die dol is op de insecten in het gras. “In het bos hoor je hem vaak wel, maar zie je hem bijna nooit. Hier heb je gewoon meer kans om hem te kunnen zien.” Ook de zwarte specht, een stuk zeldzamer dan zijn kleurrijke ‘neefje’ behoort tot de vaste bewoners van de baan. “Ik ben er wel trots op dat ik die heb kunnen vastleggen.”

Jonge Buizerd op de drivingrange
Beeld: Martin van Herwaarden

Traktatie van de natuur

Wie weet waar hij moet kijken, ontdekt dat bepaalde plekken echte ‘hotspots’ zijn. “Rond hole 6 en 9, vlak voor het clubhuis zie je vaak veel activiteit. De fairways zijn hier heel breed dus er vliegt van alles van de ene boomtop naar de andere heen en weer.” Maar Martin heeft nog een plek waar hij graag loopt. “Het pad tussen hole 11 en 12 is echt een traktatie van de natuur. Het licht wat door de bomen schijnt, de vogels die hier leven, maar ook de zoogdieren die hier lopen, het is ongekend.”

Opvallend is dat Martin niet per se jaagt op het perfecte close-up beeld. “Natuurlijk is het mooi om de details van kleuren en de tekening van de veren te zien”, zegt hij, “maar voor mij is de omgeving minstens zo belangrijk. Een vogel in zijn landschap vertelt een verhaal.”

Trots laat hij een foto zien van een jonge buizerd op de drivingrange (foto boven). “Kijk, als ik alleen de buizerd zal fotograferen, dan kan ik hem in principe overal genomen hebben. Nu is het net of hij de ballen gaat rapen of FORE! roept.”

Ik hoop dat mensen anders gaan luisteren en anders gaan kijken

Met initiatieven als Birdwatching Day op zaterdag 2 mei hoopt Martin dat meer mensen die blik ontwikkelen. “Veel golfers hebben niet door wat hier allemaal leeft”, zegt hij, “terwijl je eigenlijk in een natuurgebied loopt. Sterker nog: we zij hier gewoon te gast hè?!”

Volgens hem begint alles met aandacht. Luisteren naar geluiden, beweging zien in je ooghoek, even stilstaan in plaats van doorlopen naar de volgende slag. “Als mensen één ding meenemen nadat ze zaterdag mee hebben gedaan aan Birdwatching Day, hoop ik dat ze anders gaan kijken. Dat ze zich realiseren hoe bijzonder dit is.”

Het leven kan anders lopen

Voor Martin zelf is die manier van leven inmiddels vanzelfsprekend geworden. Minder gejaagd, meer leven in het moment. “Het leven kan ineens anders lopen, ik ben veel dierbaren verloren, heb zelf de dood in de ogen gekeken toen ik anderhalf uur op een ambulance heb moeten wachten”, vertelt hij. “dan ga je keuzes maken. Voor mij betekent dat: doen wat ik mooi vind.”

Lees meer over
Duurzaamheid Natuur