9 versus 18

Peter (73) kan dankzij monobuggy blijven golfen met ischias: 'Hoe de handicap wordt berekend bij 9 holes is niet motiverend'

Het debat op de golfbaan laait regelmatig hoog op: speel jij de klassieke 18 holes, of ga je liever voor een snelle 9? Voor Peter Spaan (73) uit Maastricht is 9 holes geen gemakzucht, maar een bewuste keuze. Door zware ischias kan hij alleen golfen met een monobuggy. "Ik pleit voor twee handicaps, een voor 9 en een voor 18 holes."

Eindelijk kon Peter zich vol overgave op de golfsport storten toen zijn pensioen zich aandiende. “Tijdens mijn werkzame leven had ik er simpelweg te weinig tijd voor, maar golf heeft me altijd al getrokken”, vertelt hij. Drie jaar nadat hij was begonnen, werd Peter tijdens een afdaling in het heuvellandschap rond Maastricht echter overvallen door steeds terugkerende pijn. Hij bleek stenose te hebben, met als gevolg pijn in de beenzenuw: ischias.

Na een stenoseoperatie is er restschade opgetreden bij Peter. "Er is sprake van zenuwwortel-beïnvloeding, die steeds dezelfde pijnklachten blijft veroorzaken. Tegen deze pijn helpen geen pijnstillers”, legt hij uit.

Golfen met een monobuggy

Golfen zonder hulp is sindsdien simpelweg geen optie meer voor de Limburger. Maar gelukkig voor hem biedt de monobuggy uitkomst. “Een compacte eenpersoons elektrische scooter, die ik zelf heb aangeschaft.” Op zijn eigen club, International Golf Maastricht, wordt hij naar eigen zeggen volledig geaccepteerd met de monobuggy, maar hij zegt dat er ook banen zijn waar hij niet wordt toegelaten met dit hulpvoertuig.

Hoe dan ook ziet Peter golf nog altijd als een essentieel onderdeel van zijn gezondheid, ondanks de pijn en de medische ingrepen die hij heeft ondergaan. “Golf houdt mij vitaal en mentaal gezond.” Hij raadt anderen met een fysieke beperking dan ook aan om te kijken naar wat wél kan, zoals het gebruik van hulpmiddelen en het spelen van 9 holes. Juist over die 9 holes heeft hij echter wel een frustratie: de manier waarop zijn score wordt omgerekend naar een 18-holes-dagresultaat.

Eigenlijk is het krom: je wordt in je handicap afgerekend als je vanwege je fysieke beperking na 9 holes stopt

“Het golfen zelf is het probleem niet, lange stukken lopen gaat gewoon niet meer. Maar ik kan vrij solide 100 meter slaan en rijd daarna met de monobuggy naar de bal. Als de rest van de flight mij dan weer heeft bijgehaald, doe ik mijn volgende slag. Dat gaat eigenlijk heel gestroomlijnd op die manier.”

Handicapberekening bij 9 holes

Maar minder te spreken is Peter dus over de handicapberekening bij 9 holes. “Niet motiverend”, noemt hij de manier waarop zijn dagresultaat wordt berekend. Bij een 9-holesscore wordt het resultaat omgerekend naar een theoretische 18-holesscore. Voor wie, net als Peter, weleens twijfelt aan de eerlijkheid van zijn dagresultaat: in dit artikel wordt de rekenmethode stap voor stap uitgelegd.

Hoewel Peter met zijn monobuggy de 18 holes technisch wel kan volbrengen, heeft 9 holes fysiek meestal zijn voorkeur. “Eigenlijk is het krom: je wordt in je handicap afgerekend als je vanwege je fysieke beperking na 9 holes stopt. En dat voelt niet helemaal eerlijk.”

'Voer twee handicaps in'

Hij heeft zelf een oplossing bedacht: “Voer gewoon twee verschillende handicaps in, een voor negen holes, de ander voor achttien holes. Het kost iets meer data, maar dat kan in deze tijd nooit het probleem zijn. En het vergt natuurlijk een aanpassing van het rekenprogramma, maar in de kern blijft het geheel gelijk. Zo ervaart iedereen op den duur zelf het verschil tussen negen en achttien holes met betrekking tot de handicap.”

9 versus 18 holes in cijfers

Uit de nieuwste cijfers van de NGF (2025) blijkt dat 9 holes inmiddels de norm is voor de meeste qualifying ronden in Nederland. In 2025 was 62,4 procent van alle geregistreerde scores een 9-holesscore, tegenover 37,6 procent 18 holes. Vooral bij niet-wedstrijdronden kiezen golfers massaal voor 9 holes (70,4 procent).

Officiële wedstrijden vormen 23,1 procent van alle qualifying scores. Daarbinnen wordt nog altijd vaker 18 holes gespeeld: 64,3 procent van de wedstrijdscores was in 2025 een 18-holesronde. Dat aandeel daalt echter wel al jaren (65,6 procent in 2024, 66,6 in 2023).

Opvallend is verder dat vrouwen iets vaker 9 holes spelen dan mannen (65,9 procent tegenover 61,4).

In de volgende aflevering, die op 10 april verschijnt, verschuift het perspectief weer naar 18 holes. Wil jij je ook in dit debat mengen? Stuur een beknopt betoog over waarom jij kiest voor 9 of 18 holes naar roy.heethaar@golf.nl en wie weet nemen we contact met je op.
Lees meer over
Interviews Handicap Tee Talk