Op zoek naar oranje

Tekst: Martijn Paehlig Foto’s: Freek Zieck

Nederland en Amerika hebben een band die al ver terug gaat. Wie goed heeft opgelet bij de geschiedenisles, zal zich nog wel herinneren dat Nederland, onder invloed van de VOC, rond het jaar 1600 voet aan wal zette aan de oever van wat later de Hudsonrivier zou worden. Dat Manhattan voor zestig gulden van de Indianen werd overgenomen? Weten sommigen ook nog wel. Net als het verhaal dat diezelfde VOC die kolonie min of meer omruilde voor Suriname velen ook nog wel bekend zal zijn. Brooklyn, Harlem, New Utrecht. Het zijn namen die nog altijd herinneren aan de Nederlandse bemoeienis met het gebied.
Een kleine tweehonderd jaar later togen opnieuw veel Nederlanders naar het inmiddels onafhankelijke Amerika. Deze immigranten, die vooral op economische gronden of geloofsovertuiging waren overgestoken, vestigden zich vooral in Wisconsin, Michigan en Iowa en ook zij lieten hun sporen na met plaatsen als Groningen, Zeeland of Overisel.
Maar hoe zit het met de invloed van Nederland in het zuiden van Amerika? Florida heeft dan wel een Orange County, maar in de geschiedenisboeken komt Nederland hier nauwelijks voor. Een Spaanse ontdekkingsreiziger op zoek naar de bron van de eeuwige jeugd ontdekte La Florida (de bloemrijke) in 1513 en eiste de landstreek op. Spanje, Engeland en de oorspronkelijke bewoners vochten elkaar er jarenlang de tent uit voor het in 1845 de 27ste staat werd van Amerika. Nederlanders zouden Nederlanders echter niet zijn als ze niet toch een rol van betekenis zouden weten te spelen in het gebied. Onze zoektocht naar golfbanen met een Nederlands tintje kon dan ook niet moeilijk zijn.

Ode aan St. Andrews

De eerste baan die we tijdens onze reis aandoen is het Grand Cypress. Volgens onze gegevens ooit aangelegd met Nederlands pensioengeld, maar wie we er op de baan ook over aanschieten, niemand heeft het verhaal eerder gehoord. ‘Jullie Nederlanders hier verantwoordelijk voor?’, lacht een van de barkeepers met een grijns van oor tot oor, ‘dat zou ik dan toch wel geweten moeten hebben?’ Even twijfelen we, maar we weten het toch echt zeker. In de jaren tachtig werd Grand Cypress aangelegd met Nederlands pensioengeld. Het leverde pensioenonderneming PGGM flink wat commentaar op (“Onze” centen in zo’n luxe resort?’) maar de initiatiefnemers zetten door. Gelukkig maar. Want hoewel het resort lang geleden van de hand werd gedaan, is een bezoek nog steeds zeer de moeite waard.
Grand Cypress opende in 1984 zijn deuren en heeft met 45 holes de grootste verzameling door Jack Nicklaus ontworpen holes op één locatie. De Magic Kingdom van Mickey mag in de buurt zijn, op het resort merk je daar niets van. Wat je wel merkt is dat de baan vaak bezocht is door topgolfers. Of dat er goed is ingekocht op veilingen van golfmemorabilia, want het clubhuis is van muur tot muur behangen met tassen, foto’s en handschoenen. ‘Welkom in mijn huis’, roept barman Jim ons grijnzend toe als we de eerste keer binnenkomen en verwelkomt ons bij elk volgend bezoek als oude vrienden. ‘Dat is precies wat we hier willen’, is de glimmend kale gastheer best bereid om uit te leggen. ‘Al kom je hier voor de tweede keer, dan wil ik je toch in één keer het juiste drankje voorzetten. Ik wil je kennen. Dus, zeg het maar… wat wil je drinken en wat brengt jullie hier?’
Net als bij eerdere bezoeken aan Amerika laten we ons de gastvrijheid graag aanleunen. Op de medewerker van de douane na, is iedereen even hartelijk en vriendelijk. De bagageafhandelaar op het vliegveld, de medewerker van de autoverhuur, de barman, de greenkeeper, iedereen doet zijn best je welkom te laten voelen. ‘Is dat bij jullie dan niet zo?’ Jim is oprecht verbaasd als we het onderwerp ter sprake brengen. ‘Het is toch de normaalste gang van zaken dat je vriendelijk voor elkaar bent en dienstverlenend optreedt? Je behandelt een ander toch alleen zoals je zelf behandeld wil worden?’ We staan nog net niet op om Jim een staande ovatie te geven voor zijn wijze woorden, maar leggen wel een paar dollar extra neer op het schoteltje als we weggaan. Voor de service én de eerlijkheid. En zo snijdt het mes aan twee kanten…
Op Grand Cypress is het niet alleen de gastvrijheid waardoor we volop genieten. Het resort behoort tot de betere van Amerika. Bij een verblijf in een van de prachtige villa’s op het terrein – in de categorie groot, groter, grootst – geniet je van de luxe van een hotel, maar de rust van een eigen huis. De banen – drie lussen van negen holes en een 18-holesparcours – liggen er allemaal pico bello bij. Niet verwonderlijk, als je je realiseert dat de LPGA hier afgelopen november nog zijn seizoensfinale organiseerde. ‘Vorig jaar heette het toernooi nog niet zo, maar het is de tweede keer op een rij dat we de dames hier welkom heten’, zegt hoofdstarter Ed ons. ‘Daar houden we natuurlijk rekening mee in de baan. Zo zijn de greens nu ongeveer tien op de stimpmeter. De meiden willen ze liever niet sneller’, zegt hij wat smalend. Daarbij zegt hij alleen niet waarom dat waarschijnlijk zo is. Nicklaus moet in een lollige bui geweest zijn toen hij de greens ontwierp want het glooit dat het een lieve lust is. ‘Alsof Disney een klein beetje is uitgeschoten’, hoorden we iemand na de zoveelste drieputt opmerken.
De noordelijke en de zuidelijke omloop vormen samen de championchipcourse. Moeilijke greens dus, veel water en goed geplaatste en soms mansdiepe bunkers. Hoogtepunt van de ronde is daarbij zonder meer de par-5 zesde van de zuidelijke baan met zijn piepkleine en hooggelegen green.
Diepe bunkers tref je ook aan op de New Course, die gezien wordt als een ode aan de Old Course van St. Andrews. Potbunkers, gorse, run-off area’s, dubbele greens en veel lastige liggingen op de fairway. En natuurlijk de kopie van de eerste en laatste hole van St. Andrews, met de typerende witte hekjes aan de zijkant. Net als in Schotland delen de twee een enorme fairway die eigenlijk niet te missen is, maar ook hier zagen we verbazingwekkend vaak direct out-of-bounds geslagen ballen. Een prestatie van formaat.

Appelmoes

Lag de Nederlandse inbreng op Grand Cypress er niet dik bovenop, op de volgende stop is hij niet te missen. In Inverness – iets ten noordwesten van Orlando – wappert de vlag van het Van der Valk concern. Als we het terrein opdraaien – over de Vermeer Street en langs de Rembrandt Drive – en de weg naar de receptie volgen (Windmill Drive…) is de overbekende toekan op de gevel al van ver te zien. Een groot deel van de huizen op het resort is van Nederlandse eigenaren, tijdens ons bezoek vallen we middenin een wedstrijd met tientallen Nederlanders, en ook de receptie wordt bezet door landgenoten. Zoveel Hollands zien we om ons heen dat we het ons oprecht verbaasd als we in het restaurant geen appelmoes met kers geserveerd krijgen, toch de signature dish van het familiebedrijf.
‘Het restaurant hoort ook niet bij de firma Van der Valk’, legt beheerder Hendrik Luinge uit. ‘Wij zijn een eigen onderneming. Lakeside Vacations. We beheren een groot deel van de huizen voor de vooral Nederlandse eigenaren, net als Van der Valk dat doet. Zelf zijn de eigenaren hier een paar weken per jaar en flink wat mensen verhuren hun huis de rest van de tijd.’ De voormalige hoogleraar scheikunde aan de Universiteit van Utrecht reisde zijn – voor Van der Valk werkende - vrouw achterna, en samen beheren ze nu een groot deel van de woningen. Zonder zelf ooit een bal te hebben geslagen, moet Luinge erkennen. ‘Ik vond het altijd zo’n elitaire sport…’
Waar het beeld van de elitaire sport bij onze gastheer vandaan komt, is ons een raadsel. Van de baan die op het eigen resort ligt, de Lakeside Country Club, kan het onmogelijk komen. De sfeer is heerlijk ongedwongen, het oude clubgebouw inderdaad dat (oud) en de baan is tamelijk basic. Breed, open, met hier en daar grote, oude bomen. Eigenlijk zijn er maar een paar holes opvallend op de verder degelijke vakantiebaan. Vooral de par-3 vijftiende – moeilijk en mooi - is met zijn extreem smalle doorgang bij de afslag vermeldenswaardig. Maar wie in een van de heerlijke huizen verblijft – de meesten met eigen zwembad - zal hier niet om malen. Er zijn meerdere banen waarmee samengewerkt wordt en in de omgeving is voldoende te doen.
Net als in heel Florida natuurlijk. Alle grote parken hebben een vestiging in de Sunshine State, de wegen zijn breed en nagenoeg verlaten, de benzine lijkt gratis, en tussen alle menselijke activiteiten door krijgt ook de natuur ruim baan.
Een straf is het dan ook allerminst dat we voor onze volgende ‘Nederlandse baan’ een kleine vierhonderd kilometer moeten rijden. Van Inverness naar Naples, in het zuidwesten van Florida. Duizenden, nee tienduizenden pensionado’s uit het noorden en midden van het land hebben hier op een van de vele resorts een tweede huis waar ze in de winter verblijven. Het inwoneraantal van Naples vervijfvoudigt ruim tussen eind november en eind maart. De dure auto’s rijden af en aan en op 5th Street is het een kwestie van zien en gezien worden. Gebruind en strakgetrokken genieten Amerika’s  well to do hier van het goede leven.
We hebben een uitnodiging op zak voor de Lely Resort waar we niet lang hoeven te zoeken naar de Nederlandse invalshoek. Maar nog voor we aankomen in Naples, krijgen we een telefoontje dat een van de banen van het resort gesloten is. ‘Maar we ontvangen jullie graag op Treviso Bay, hier vlak tegenover.’ Even kijken we elkaar aan. We waarderen het aanbod, maar hoe passen we dit in het thema van deze reis? Een redelijk nieuwe privébaan, zonder Nederlands vastgoed of management. Moesten we echt onze toevlucht nemen tot het gekunstelde ‘we zijn erheen gestuurd door mensen die werken op de Nederlandse baan’? Nou ja, wie dan leeft, wie dan zorgt.

Pinnacle

Wat een goed idee van ons om het probleem gewoon even voor ons uit te schuiven. Wat is dit mooi! De nog geen vijf jaar geleden geopende baan is nog lang niet klaar. Dat wil zeggen, het enorme clubhuis staat er half afgebouwd en verlaten bij. De lege kavels voor de nog te bouwen huizen, zijn veruit in de meerderheid. En ook op de baan kan je een kanon afschieten. Manager Mark Wilhelmi: ‘Dat komt omdat het seizoen nog op gang moet komen, maar ook omdat veel mensen nog niet weten dat je hier gewoon kan komen spelen. We zijn een privébaan, maar zolang nog niet alle huizen verkocht zijn, ben je hier als gast van harte welkom. Hoeveel huizen er nog moeten worden gebouwd voor we zo ver zijn? Nou, we zijn goed onderweg. Er staan nu 37 woningen en het moeten er achthonderd worden’, zegt hij zonder een spoortje van ironie.
Hoewel het nog wel even zal duren voordat de baan de hekken sluit, kunnen we niet anders dan iedereen adviseren snel richting de TPC Course aan de rand van Naples te gaan. De eerste vijf holes zijn werkelijk adembenemend en het deel dat grenst aan het natuurgebied, is minstens zo mooi. De baan grens letterlijk aan Rookery Bay dat doorloopt tot de Golf van Mexico en een ontmoeting met diverse dieren kan dan ook niet uitblijven. Wij worden getrakteerd op een nonchalant de green opglijdende slang, een langs een riviertje kuierende wasbeer, wat herten, vogels en alligators, maar er zit nog veel meer wild, horen we bij terugkomst in het tijdelijke clubhuis. ‘Vorige week zat er op de twaalfde hole nog een panter, en heb je dat krassende geluid gehoord? Er zitten vlak naast de baan een paar beren. Ach, als je goed oplet kan er niet veel gebeuren,’ stelt hij ons gerust.
Aan de overkant van de weg, hebben ze een stuk minder te maken met het dierenrijk, al gaat ook hier het berenalarm wel eens af, zegt onze gastvrouw ons de volgende dag op de Mustang Course van het Lely Resort. De uit Nederland afkomstige dame woont al jaren op het resort. Haar man maakte carrière voor de firma van de Nederlandse gebroeders Lely die groot werden in melkmachines, landbouwapparatuur en dus ook grond. ‘Mijn naam hoeft er niet bij hoor. Net als verhalen over Lely. Privacy is een groot goed… Maar het is heerlijk hier, levendig ook, al is het wel heel erg seizoensgebonden.’
Dat we alleen op de Mustang Course kunnen spelen, en niet op de wat bekendere Flamingo Course, hangt hier mee samen. Op de laatste zijn ze bijna klaar met de renovatie die de door Lee Trevino ontworpen baan weer in topconditie moet brengen voor het hoogseizoen. Beide banen – er is nog een derde, The Classics, maar die is echt privé – zijn typische resortbanen. De holes slingeren zich tussen de bebouwing door, je ergste vijanden zijn wat waterhindernissen en het voor de streek zo typerende bermudagras, maar voor het overige zijn het vriendelijke parkbanen waar je je bal altijd zal vinden. Precies zoals je tijdens je vakantie wenst.
Op de laatste stop van de reis, kan je kiezen. Een prettige ronde op een typische resortbaan (Red en Gold), je laten overdonderden door een visueel spektakel (The Great White van Greg Norman), of spelen op een tourbaan (de beruchte Blue Monster) die al vijftig jaar op het schema van de Amerikaanse Tour staat. Het Doral Golf Resort & Spa even buiten Miami, heeft het allemaal. Dat, en een prachtige spa, grote conferentieruimtes en een groot aantal overnachtingsmogelijkheden. En dat alles op een nog geen half uur rijden van het beroemde South Beach.
Het kan niet anders dan dat we op dit enorme resort – waar bijna duizend mensen werkzaam zijn, afkomstig uit veertig verschillende landen – ook Nederlanders werkzaam zijn die ons bezoek rechtvaardigen. En inderdaad. De director of event management is de 37-jarige Michael van Akkeren. De geboren Schagenaar is razend enthousiast over zijn werk. ‘Voor iemand in mijn branche is dit echt je van het. Natuurlijk kennen we hier ook nee, maar in principe is bijna niets onmogelijk. Elke dag is anders, de uitdagingen zijn legio. Een diner met duizend man op de baan? We regelen het. Een shotgun voor vijfhonderd spelers? Het kost moeite, maar het kan. Ik heb bij grote hotels gewerkt, maar dit is close to the pinnacle’, zegt hij in onvervalst Amerikaans, en zonder veel discussie zijn we geneigd hem te geloven. Ook algemeen sales manager Paulo Machado onderstreept dit, en voegt eraan toe: ‘Je zit hier vlak bij de grote stad, maar je krijgt hier eigenlijk een echte Caribean Experience. Alles is hier van hoge kwaliteit en het is hier dan ook altijd lekker druk. Mensen weten kwaliteit altijd te waarderen. Dat snap je wel.’
We knikken. Wat kan er nu op tegen een verblijf in een van de luxe kamers aan de rand van de drivingrange – als de kamer goed genoeg is voor de wereldtop, dan is hij dat ook voor ons – of een voor gasten inbegrepen lesje op de golfschool van Jim McLean, de pro van onder andere Lexi Thompson en Keegan Bradley en daarna een rondje op een van de banen op het resort? Goed eten in een van de restaurants of je arm kopen in de buitengewoon goed gevulde shop. Wij geloven van Akkeren, Machado en al die enthousiaste anderen. Veel beter dan dit wordt het niet.